
abadiek hasarratu ziren
ez ebela besterik egiten
alkarreri musturrek eusitzen
gaur dala bixer dala
Doniene
etzi San Joan bixamona
gure soloan saporik ez,
sugerik bez, satorrik bez,
sugeliñerarik bez,
ezebez
badagoz bere
erre beittez!
adarra eratuz bere itsasoratze bide luze, oparo eta arriskutsuan. Muxikatik Oka, Ariatza, Astelarra… auzoak zeharkatuz doa. Bere bidean sasoi baten errotak izaniko baserri etxe ikusgarriak aurki ditzakegu, errekako uraren indar eta onuretaz baliatzeko eraiki zirenak Okaren aldamenean. Gaur egun oraindik sendo eta eder mantentzen dira euretariko asko; Ariatzako Ibarreko Errota adibidez, gaur egun ostatu bihurtu dena eta aintzinako errotaren tresna eta tramankuluak ikusgai dituena bisitatu nahi duenarentzat. Oka eta Aria
tza auzoetan antzeko baserri etxe kopuru handia dago Okaren ur-korronteen ondo-ondoan, sasoi baten Okaren inguruan mugimendu ekonomiko eta sozial garratzitsua izan zenaren lekuko direnak.
hatsa dariola.
ramatza, naturaren zikloaren parte direnak. Errekako ura zeharkatzen dituen lurren gaietaz ornitzen da, eta berarekin daramatza ibilbidean zehar bildu dituen izaki nimino mikroskopikoak, uretan bizi direnak, eta bere egiten dituenak.
rren Elkartea, herriko ondare naturalaren galeraz kezkaturik eta kutsadurak eragiten dituen osasun arazoei aurre egiteko, egoera salatu eta ekintzak antolatzen ari da, Oka ibaiaren inguruko ibilaldia adibidez, Urkieta erreka eta inguruko lur-eremu eta basoetara bisita, bertako bizidunen egoeraren azterketa…antolatzen dabil. Elkarte honen helburuetariko bat herritarrak sensibilizatzea bait da, gure erreketako ura zaintzea etorkizuna zaintzea delako.
rioaren amaiera kontatzen? Edo zein erreka bisitatuko dute eskolako umeek uraren zikloa ikasten ari direnean, adibidez? Azalduko al die inork zer gertatzen den Muxikako errekak INAMA zeharkatu orduko eta zeharkatu ta geroko prozezuan?
aina argi dago batez ere aldarrikapen zentzua dutela, eta apirilaren 7a Osasunaren Nazioarteko eguna izendatu zutenetik egun honetan zenbait arazori arreta jarri behar diogu nahitaez.



GARA (2005-03-04)
SOS MUXIKA plataformak berriro agerian utzi du Finsa-Inama enpresa Muxikako biztanleentzat arriskutsua dela. Izan ere, plataformako kideek salatu z
utenez, otsailaren 24an eztanda "erraldoi" bat izan zen, eta ondoren sutea piztu zen enpresan; "ondoan bizi diren auzokideak arrisku larrian jarri zituen".
"Zoritxar handia gertatzeko zorian egon gara", esan zuten SOS MUXIKA-ko kideek. Enpresaren kontrako beste salaketa bat jarriko dutela azaldu zuten.
Muxikako plataforma horrek denbora luzea darama eskatzen Inamak duen lan-lizentzia bertan-behera geratzeko. Izan ere, "azken urteetan hainbat irregulartasun egin ditu". Alde batetik hainbat substantzia arriskutsu isuri direla gogorarazi zuten, eta "auzokideengan buruko min eta begietan narridurak sortu dituzte". Bestalde, zarata handia egiten duela ere salatu zuten.
ETXEAK GERTUHorri guztiari gaineratu behar zaio ez duela legeak markatzen dituen distantziak errespetatzen. Etxebizitzetatik 2.000 metrora egon beharko litzateke, eta 50 metrora daude etxe batzuk.
"Enpresak adierazi du azpiegitura handituko duela; beraz, etxebizitzetatik gertuago egongo da eta herriari kalte handiagoa eragingo dio"- nabarmendu zuten.
Enpresaren zarata eta isuriak kezka iturri dira; hilaren 30a arteko denbora dauka neurriak hartzeko .Iñigo Bilbao - MUXIKA
El Gobierno desconoce todavía el motivo del incidente dos semanas después de ocurrido.
La empresa Inama, sita en la reserva de la biosfera de Urdaibai y que está siendo investigada actualmente por un juzgado por un vertido a un río, causó el pasado día 3 un escape contaminante a la atmósfera que provocó afecciones respiratorias a varios vecinos de Muxika. Durante media hora se mantuvo en la zona, un área de caseríos y chalets, una nube densa cuyo origen se desconoce aún.
La denuncia interpuesta por una asociación vecinal creada por las actividades de la empresa relata que el escape procedió de una de las chimeneas de Inama, que fabrica aglomerados de madera y es propiedad de la multinacional gallega Finsa. 
nuevas fuentes de ruido". El Departamento de Medio Ambiente ratificó el pasado mes de julio estos informes y solicitó al Ayuntamiento que requiriese a la empresa a subsanar el exceso de ruido en un mes. Inama, según aseguró ayer el alcalde, ha pedido apliar el plazo y el consistorio está estudiando si lo autoriza o no.